सम्पत्तिको जकात कसरी हिसाब गर्ने?
निसाब भनिने न्यूनतम सीमामा पुगेको सम्पत्ति पूरा एक हिजरी (चन्द्र) वर्ष तपाईंको स्वामित्वमा रहेमा त्यसमा जकात दिनुपर्छ। दर 2.5% हो, अर्थात् चालीस भागको एक भाग। हिसाबका चार चरण छन्:
- जकात लाग्ने सम्पत्ति जोड्नुहोस्: नगद र बचत, सुन र चाँदी, सेयर, बिक्रीका लागि राखेको सामान, र फिर्ता आउने आशा भएको अरूलाई दिएको ऋण।
- अहिले तिर्नुपर्ने ऋण घटाउनुहोस्।
- बाँकी रकमलाई निसाबसँग तुलना गर्नुहोस्: 85 ग्राम शुद्ध सुनको मूल्य, वा 595 ग्राम चाँदीको मूल्य।
- निसाबमा पुगेमा जकात त्यसको 2.5% हो। नपुगेमा जकात लाग्दैन।
सुनको निसाब कि चाँदीको निसाब?
दुवै हदिसबाट आएका हुन्: 20 मिस्काल सुन (करिब 85 ग्राम) र 200 दिरहम चाँदी (करिब 595 ग्राम)। चाँदी धेरै सस्तो भएकाले चाँदीको निसाब धेरै कम हुन्छ र धेरै मानिसले जकात दिनुपर्छ। धेरै विद्वान् भन्छन् आजको पैसाका लागि सुनको निसाब उपयुक्त हो; अरू केही गरिबहरूलाई बढी फाइदा हुने भएकाले चाँदीको निसाब रोज्छन्। निश्चित हुनुहुन्न भने आफूले भरोसा गर्ने विद्वान्सँग सोध्नुहोस्।
के समावेश हुन्छ, के हुँदैन?
| सम्पत्ति | जकात लाग्छ? |
|---|---|
| नगद, बैंक खाता र बचत, जुनसुकै मुद्रामा | लाग्छ |
| बचतको रूपमा राखेको सुन-चाँदीको बिस्कुट, सिक्का र गहना | लाग्छ |
| कारोबारका लागि राखेको सेयर र फन्ड | लाग्छ, आजको बजार मूल्यमा |
| व्यापारमा बिक्रीका लागि राखेको सामान | लाग्छ, आजको बिक्री मूल्यमा |
| फिर्ता आउने आशा भएको ऋण | लाग्छ |
| आफू बस्ने घर, गाडी, फर्निचर र व्यक्तिगत सामान | लाग्दैन |
| महिलाले नियमित लगाउने गहना | विद्वान्हरूको मत फरक छ |
उदाहरणहरू
100,000 रियाल बचत, सुन प्रति ग्राम 400 रियाल
सुनको निसाब: 85 × 400 = 34,000 रियाल। तपाईंको बचत यसभन्दा बढी छ, त्यसैले जकात 100,000 × 2.5% = 2,500 रियाल।
बैंकमा 50,000 रियाल, 100 ग्राम 21 क्यारेट सुन, अहिले तिर्नुपर्ने 10,000 रियाल ऋण
21 क्यारेट सुन 21/24 भाग शुद्ध हुन्छ, त्यसैले 100 ग्राममा 87.5 ग्राम शुद्ध सुन हुन्छ, जसको मूल्य 87.5 × 400 = 35,000 रियाल। जम्मा: 85,000 रियाल, ऋण 10,000 घटाउँदा = 75,000 रियाल। जकात 1,875 रियाल।
30,000 रियाल बचत
सुन प्रति ग्राम 400 रियाल हुँदा, यो 34,000 रियाल को सुनको निसाबभन्दा कम छ, त्यसैले जकात लाग्दैन। चाँदी प्रति ग्राम 4 रियाल हुँदा चाँदीको निसाब 595 × 4 = 2,380 रियाल हुन्छ, त्यसैले चाँदीको मत अनुसार जकात 750 रियाल।
धेरैले सोध्ने प्रश्नहरू
जकात कहिले दिने?
तपाईंको सम्पत्ति पहिलो पटक निसाबमा पुगेदेखि पूरा एक हिजरी वर्ष (हौल) बितेपछि। धेरै मानिसले रमजान जस्तो एउटा निश्चित मिति रोज्छन् र हरेक वर्ष त्यही दिन आफूसँग भएको सबै सम्पत्ति हिसाब गर्छन्।
मैले लगाउने गहनामा जकात लाग्छ?
विद्वान्हरूको मत फरक छ। मालिकी, शाफई र हम्बली मजहबका धेरैजसो विद्वान् नियमित लगाउने गहनामा जकात लाग्दैन भन्छन्, जबकि हनफी मजहब र साउदी अरबको स्थायी फतवा समिति सहित केही आधुनिक विद्वान् लाग्छ भन्छन्। बचतको रूपमा राखेको सुनमा सबैको मतमा जकात लाग्छ।
हरेक महिना तलबमा जकात दिनुपर्छ?
पर्दैन। जकात तपाईंले बचाएको पैसामा लाग्छ। वर्षभरि खर्च गरेको पैसा गनिँदैन; तपाईंको जकात मितिमा खातामा बाँकी रहेको पैसा गनिन्छ।
के म आफ्नो ऋण घटाउन सक्छु?
धेरै विद्वान्ले अहिले तिर्नुपर्ने ऋण घटाउन दिन्छन्। गाडी वा घर ऋण जस्ता लामो अवधिको ऋणमा सामान्यतया अहिले तिर्नुपर्ने किस्ता मात्र घटाइन्छ, पूरै ऋण होइन।
के म आफ्नो जकात घरमा परिवारलाई दिन सक्छु?
गरिब नातेदारलाई दिन सक्नुहुन्छ, तर आमाबुबा, छोराछोरी वा श्रीमती जस्ता तपाईंले पहिले नै पाल्नुपर्ने मानिसलाई दिन मिल्दैन। जकात जुनसुकै देशमा दिन सकिन्छ।
सेवा अन्त्यको ग्र्याच्युटी हात नपर्दै त्यसमा जकात दिनुपर्छ?
धेरै विद्वान् पर्दैन भन्छन्, किनभने हात नपरेसम्म त्यो तपाईंको स्वामित्वमा हुँदैन। पाएपछि त्यो तपाईंको बचतमा जोडिन्छ।
अन्तिम पटक जाँच गरिएको: अक्टोबर 2026। यो क्याल्कुलेटर प्रचलित विद्वान्हरूको मतमा आधारित छ र योजना बनाउन मद्दत गर्नका लागि हो; यो फतवा होइन। आफ्नो अवस्थाका लागि भरोसा गर्ने विद्वान् वा वैज्ञानिक अनुसन्धान र इफ्ताको महानिर्देशनालय जस्तो आधिकारिक फतवा निकायसँग सोध्नुहोस्।
यो पेज अरबी भाषाबाट अनुवाद गरिएको हो। केही कुरा नबुझिएमा वा गलत भएमा कृपया हामीलाई भन्नुहोस्।